CLXVI- wycieczka piesza z cyklu „60 + z PTTK” 25 listopada 2025r. 

  

        Toruń Mokre quest - to temat 166. wycieczki krajoznawczo-pieszej z cyklu

60 + z PTTK, zorganizowanej przez Oddział Miejski PTTK w Toruniu. Na trasie pieszej, wiodącej poszczególnymi punktami questu, prowadzący przekazywali informacje opisujące zabytkowe miejsca. Pogoda nas dzisiaj zachwyciła – wszystko przykryte śniegiem! W naszym gronie była dzisiaj Jubilatka Alina – poczęstowała nas słodyczami, a my wyśpiewaliśmy jej życzenia. Wycieczkę zakończyliśmy w miejscu otrzymania skarbu questowego.

 

         Mokre – największe i najstarsze przedmieście Torunia, wzmiankowane już w XIII wieku, posiada bogatą historię. Mokre było najpierw osadą, później wsią podmiejską o częściowo autonomicznym ustroju sądowym, a od 1906 roku dzielnicą włączoną w granice Torunia. Przed wiekami w osadzie założono liczne winnice, ogrody i sady. Rozległe łąki i trzęsawiska były poprzecinane rowami odwadniającymi i strumieniami, co umożliwiało hodowlę owiec, koni, bydła, uprawę zbóż i warzyw.  Mokre stało się miejscem, w którym powstawały folwarki i dobra ziemskie patrycjuszy miejskich. Wśród właścicieli byli przedstawiciele znanych rodów mieszczańskich, takich jak Meisner, Zernecke, Auschwitz, Geret, Rubinkowski czy Elsner. Sama wieś musiała być już od wieków średnich prężnie rozwijającym się osiedlem, skoro na jej terenie istniały obiekty takie,  jak łaźnia, rzeźnia czy targ bydlęcy. Nad Stawami Kaszownika, które były zasilane wodą Strugi Toruńskiej zbudowano młyny i folusze, a w okresie późniejszym także cegielnie, kuźnie i prochownię. W czasach nowożytnych na Mokrem osiedlali się rzemieślnicy, ale także partacze trudniący się nielegalnie rzemiosłem.

               W XIX wieku wieś zmieniła swój charakter. Budowa Twierdzy Toruń przez władze pruskie spowodowała napływ do miasta ludzi szukających pracy przy budowie fortyfikacji. Powstały pierwsze zakłady przemysłowe, jak fabryka Drewitza czy zakłady Born & Schütze, zaopatrujące także twierdzę. Z podmiejskiej wsi wyrosła gęsto zabudowana dzielnica przemysłowa, a właściwie miasteczko liczące ponad 10 tys. mieszkańców, w momencie włączenia w granice Torunia w 1906 roku.

             

         Dworzec Wschodni - zbudowany w 1909 roku dworzec Toruń Wschodni to jeden z bardziej reprezentacyjnych obiektów kolejowych początku XX wieku. Nad wejściem znajduje się godło Polski, herb Torunia oraz godło Prus Królewskich.

              

       Willa Krauzego – nawiązanie do architektury historycznej. Projekt architekta Fritza Kleintje, powstała w 1903r. Narożna wieża z czterospadowym dachem i ozdobne układy geometryczne z cegły licówki. Po II wojnie światowej ZGM podzielił budynek na mieszkania. Pierwotnie otoczona była ogrodem. W latach 60. XX w. w miejscu ogrodu powstaje blok. Planowana ją wyburzyć. W 2000r. przeprowadzono renowację. Obecnie kancelarie prawne.

              

          Cerkiew prawosławna św. Mikołaja - ta niewielka drewniana świątynia zbudowana została dla gminy luterańskiej, a od 1939r. użytkowana jest przez prawosławnych. Świątynię wzniesiono wraz z przyległym do niej od zachodu domem w 1888r. według projektu miejscowego budowniczego Geittnera, a w XX w. dodano ganek i wieżę nakrytą cebulastym hełmem. Ze względu na obostrzenia fortyfikacyjne nie wzniesiono świątyni murowanej lecz drewnianą. Pod koniec 1939r. budynek przy ul. Podgórnej przejął Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny. Wewnątrz jest dębowy ikonostas z XIX w., pochodzący ze zburzonej w 1925r. cerkwi św. Mikołaja we Włocławku.

 

Źródło informacji: Patryk Staniszewski OM PTTK w Toruniu;

                                                                    

                                                       Opracowanie: Teresa Karasiewicz ©

Następna wycieczka 3 grudnia 2025 roku

Spotykamy się o godz. 10.00 – Dom Muz, ul. Poznańska.

Temat wycieczki „Goniły mnie gwiazdy” – o Wilhelminie Iwanowskiej.

Długość przejścia wyniesie ok. 5 km.

Wycieczkę poprowadzą przodownicy turystyki pieszej PTTK

Teresa i Grzegorz Karasiewicz.

Przebieg trasy do wpisania w książeczkach OTP:

25.11.2025r. Toruń,  Dworzec Wsch. PKP, przejście trasą questu Toruń Mokre.   

(„Toruń Mokre quest” –60+ z PTTK) 6 km.

 

Relację przygotowała Teresa Karasiewicz – przewodnicząca

Komisji Turystyki Pieszej